22 Kasım 2019 Cuma

Yargı reformu komisyonda kabul edildi

yargi-reformu-komisyonda-kabul-edildi

Yargı Reformu Strateji Belgesi kapsamında belirlenen amaç ve hedefler doğrultusunda düzenlemeler içeren Ceza Muhakemesi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapan Kanun Teklifi, TBMM Adalet Komisyonunda kabul edildi.
08 Ekim 2019 Salı 17:32

Adalet Komisyonu, AK Parti Kastamonu Milletvekili Hakkı Köylü Başkanlığında toplandı.

Toplantıda, Yargı Reformu Strateji Belgesi kapsamında belirlenen amaç ve hedefler doğrultusunda düzenlemeler içeren Ceza Muhakemesi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapan Kanun Teklifi'nin maddeleri ele alınıyor.

CHP Aydın Milletvekili Süleyman Bülbül, yasa tekliflerinin altında milletvekillerinin imzalarının bulunduğunu fakat tekliflerin "sarayda hazırlandığını" ileri sürerek, muhalefete ait milletvekillerinin verdiği tekliflerden hiçbirinin komisyona gelmediğini savundu. Bülbül, Türkiye Cumhuriyeti'nin şu anda kararnameler ile yönetildiğini öne sürerek, "TBMM açıkça kenarda tutuluyor, yasamanın etkinliği azaltılıyor." ifadesini kullandı.

Bülbül, cumhurbaşkanına hakaret gerekçesiyle, eski cumhurbaşkanlarından Kenan Evren döneminde 340, Turgut Özal döneminde 207, Süleyman Demirel döneminde 158, Ahmet Necdet Sezer döneminde 168, Abdullah Gül döneminde 148, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan döneminde ise sadece 2018 yılında 26 bin 115 kişi hakkında soruşturma yapıldığını 6 bin 426 kişinin mahkum edildiğini savundu.

MHP Kırıkkale Milletvekili Halil Öztürk ise, kanun teklifinin Yargı Reformu Strateji Belgesi'nin sadece bir bölümünü kapsadığını ve devamının geleceğinin kamuoyu ile paylaşıldığını anımsattı. Öztürk, avukatlara yeşil pasaport verilmesine yönelik düzenlemeyi de olumlu bulduklarını ifade etti.
Öztürk, hukukun üstünlüğünün sağlanması ve hukuk devleti ilkesinin kurumsallaşabilmesinin, yargının diğer erklerden bağımsız hale gelebilmesi ile mümkün olabileceğini belirterek, "Önümüzdeki kanun teklifi ve bundan sonra yine önümüze gelecek kanun teklifleri, adalet alanındaki diğer düzenlemeler hukukun üstünlüğü ve bağımsız yargı erkinin güçlenmesi adına atılan adımlar kapsamındadır." dedi.

İYİ Parti Grup Başkanvekili Lütfü Türkkan, teklifi öncelikle demokrasi adına önemli bir adım olarak değerlendirdiğini ancak bazı maddelere yönelik itirazlarının da olduğunu dile getirdi.

Yasalar hazırlanırken bazı kavramların özenle seçilmesi gerektiğini, yargı paketi teklifinde bu konuya özen gösterilmediğini ifade eden Türkkan, "Pasaport Kanunu'nda yapılması öngörülen değişiklikte 'terör örgütleri üyeliği ve iltisakı' ifadesine yer verilmiş. Burada kullanılan iltisak kelimesi ceza hukuku terminolojisinde mevcut değil. Üstelik çok muğlak bir sözcük." diye konuştu.

Kendileri için asıl sorunun Hakim ve Savcılar Kurulunun (HSK) yapısı olduğuna dikkati çeken İYİ Parti Grup Başkanvekili Türkkan, "HSK siyasetin ve iktidarın vesayetindedir. HSK'nin yapısı değiştirilmediği sürece yargının bağımsız olduğunu iddia etmek yanlış olur." ifadesini kullandı.

Yargıtay 13. Ceza Dairesi ve İnsan Hakları Komisyonu Başkanı Vuslat Dirim de söz alarak teklife ilişkin görüşlerini komisyon üyeleriyle paylaştı.
Dirim, insan hakları bahsinde asıl olanın ihlalin kaynağında yok edilmesi veya mümkün olduğunca aza indirilmesi olduğunu belirterek, "İhlal ortaya çıktığında ise devlete düşen bu ihlalin olumsuz sonuçlarını ortadan kaldırmaktır. Bu tazminat olur, yeniden yargılama olur... Burada yasama ve yürütmeye olduğu kadar yargıya da görev düştüğünün bilincindeyiz." dedi.

İhlalin sadece mahkumiyet hükmü ile ortaya çıkmadığına işaret eden Vuslat Dirim, sırf ifade özgürlüğünü kullanan bir kişinin gereksiz yere birkaç saat gözaltına alınmasının da bir ihlal olduğunun altını çizdi. Dirim şu ifadeleri kullandı:

"Bizim sistemimiz ikili sistemken yani ilk derece ve temyizken gerek AİHM'de gerekse Anayasa Mahkemesinde ihlal yediğimiz konuların başında ne geliyor hepimiz biliyoruz. Makul sürede adil yargılama yapılmamasıdır. Biz eğer sistemi ikiliden üçlüye geçirirsek yani bütün kararlara karşı istinaftan sonra temyiz yolunu da açarsak makul surelerin aşılması artık vaka-ı adiyeden hale gelir. Bu kapsamda, yapılmak istenen değişiklikle ulaşılması hedeflenen gayeye kanaatimce ulaşılamayacağı gibi sistem esaslı bir yara alacaktır. Bu noktayı yeniden düşünmenizi Yargıtay olarak arz ediyoruz."

Teklif sahiplerinden AK Parti Afyonkarahisar Milletvekili Ali Özkaya da, kanun teklifini kendilerinin hazırlamadığına yönelik değerlendirmelere tepki göstererek, teklife ilişkin AK Parti Grubu'nun hukukçu milletvekilleri ve ilgili taraflarla yaklaşık dört aya yakın bir süre çalıştıklarını söyledi.

Adalet Bakan Yardımcısı Zekeriya Birkan, Yargı Reformu Strateji Belgesi'nin hazırlanma süreciyle ilgili milletvekilinin beyanda bulunduğunu belirterek, konuya ilişkin çeşitli kesimlerin ve AB'nin kurumlarının görüşlerinin alındığını anlattı.

HSK'nin yapısına ilişkin eleştirileri anımsatan Birkan, "Demokrasilerde, demokratik ülkelerde halkın denetleyemediği, değiştiremediği her kurumun karanlık, gri alan olduğunu düşünüyorum. HSK'nin şu anki yapısında da halkın değiştirme iradesinin daha etkin olduğuna inananlardan birisiyim." diye konuştu.

Hukuk, yargı ve adaletin herkesin ortak paydası olduğuna işaret eden Adalet Bakan Yardımcısı Birkan, "Hakim ve savcılar, Adalet Bakanlığı mutlaka eleştirilir, kimse layüsel değil ama kum torbasına çevirmenin de bir anlamı yok. Burada olmayan insanlar hakkında ve birçok konuda çok ağır eleştirilerin doğru olmadığını düşünüyorum." dedi.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine (AİHM) ilişkin değerlendirmeler yapıldığını anımsatan Birkan, şunları söyledi:

"Keşke hiçbir vatandaşımız AİHM'e gitmese ama şunun da bilinmesini isterim ki biz, AİHM'de hakkında en çok dava açılan ülke değiliz, sıralamada oldukça aşağılardayız ama bunu da övünerek söylemiyorum. Keşke hiçbir vatandaşımız AİHM'de hakkını aramasa. Bizim en önemli konularımızdan biri de yargılamaların makul sürede bitmesi. Bu konuda da bakanlığımızın uygulamaya geçirdiği 'yargıda süre uygulaması' var. İlk olduğu için süreler belirledik ama bu süreler maksimum sürelerdir. Bunların hepsini zaman içinde aşağıya doğru çekeceğiz."

Konuşmaların ardından teklifin, avukatlara hususi damgalı pasaport verilebilmesine imkan tanıyan maddesi kabul edildi.

Yargı Reformu Strateji Belgesi kapsamında belirlenen amaç ve hedefler doğrultusunda düzenlemeler içeren Ceza Muhakemesi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapan Kanun Teklifi, TBMM Adalet Komisyonunda kabul edildi.

Teklif, baro levhasına kayıtlı ve en az 15 yıl kıdemi bulunan avukatlara hususi damgalı pasaport verilebilmesine imkan tanıyor.

Ancak avukatların haklarında, Türk Ceza Kanunu'nda belirtilen suçlar ile Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan dolayı soruşturma veya kovuşturma bulunmaması şartı aranacak.

Teklif, milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum, gruplara, terör örgütlerine üyeliği, iltisakı ya da bunlarla irtibatı nedeniyle haklarında idari işlem tesis edilenler ile suç soruşturması veya kovuşturması nedeniyle pasaportları iptal edilen ya da pasaport talepleri reddedilenlere yönelik düzenleme içeriyor.

Haklarındaki idari veya adli işlemler lehine sonuçlansa da pasaportları iptal edilenler veya pasaport verilmesi talepleri reddedilenlere, belirli koşulların bulunması durumunda kolluk birimlerince yapılacak araştırma sonucuna göre İçişleri Bakanlığınca pasaportları verilebilecek.

Bu maddeden OHAL kapsamında kabul edilen kanunlar uyarınca kamu görevinden çıkarılmaları veya rütbelerinin alınması nedeniyle pasaportları iptal edilenler, OHAL Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin KHK'nin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 5. maddesi ve 375 sayılı KHK'nin geçici 35. maddesi uyarınca pasaportları iptal edilenler, mahkemelerce yurt dışına çıkmaları yasaklananlar hariç olmak üzere pasaportları iptal edilenler ile haklarında pasaport verilmemesine yönelik idari işlem tesis edilmiş olanlar yararlanacak.

Ancak haklarında aynı nedenlerden dolayı; devam etmekte olan herhangi bir idari veya adli soruşturma veya kovuşturma bulunmaması, kovuşturmaya yer olmadığına, beraatine, ceza verilmesine yer olmadığına, davanın reddine veya düşmesine karar verilmesi, mahkumiyet kararı bulunanlardan cezasının tümüyle infaz edilmesi veya ertelenmesi, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi şartları aranacak.
Avukatlık staj ve noterlik staj başvurularında Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı'nda başarılı olma şartları aranacak.

İlgili kanunlarda belirtilen şartlara ek olarak; hakim adaylığı sınavına girmek ve avukatlık veya noterlik stajına başlamak için Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı'nda veya İdari Yargı Ön Sınavı'nda başarılı olmak şartı gerekecek.?

Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı'na, hukuk fakültesinden mezun olanlar ile yabancı bir hukuk fakültesini bitirip de Türkiye'deki hukuk fakülteleri programlarına göre eksik kalan derslerden sınava girip başarılı olmak suretiyle denklik belgesi alanlar girebilecek. Sınav yılda en az bir defa yapılacak.

İdari Yargı Ön Sınavı'na, hukuk bilgisine programlarında yeterince yer veren siyasal bilgiler, idari bilimler, iktisat ve maliye alanlarında en az 4 yıllık yükseköğrenim yapmış veya bunlara denkliği kabul edilmiş yabancı öğretim kurumlarından mezun olanlar girebilecek. Sınav, 2 yılda en az bir defa olacak şekilde diğer sınav gibi Adalet Bakanlığı ile imzalanacak protokole göre Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezince (ÖSYM) yapılacak.

Sınavlar test şeklinde olacak, en az 100 soru yöneltilecek ve 100 puan üzerinden en az 70 puan alanlar başarılı sayılacak.

Aynı veya farklı bölge idare mahkemesi dairelerince benzer olaylarda verilen kesin nitelikteki kararlar arasındaki aykırılık veya uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin gerekçeli istemler, uyuşmazlığın konusuna göre Danıştay İdari veya Vergi Dava Daireleri kurullarınca 3 ay içinde karara bağlanacak. Aykırılık veya uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin olarak verilen kararlar kesin nitelikte olacak.

Hukuk yargılamasında uygulanan ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla duruşma icrasına dair hükümler, idari yargıda da uygulanacak.

İdari yargı hakim adaylığına hukuk fakültesi mezunu olmayanlar arasından yapılacak atamalarda, alan ve sayı sınırlaması getiriliyor. Siyasal bilgiler, idari bilimler, iktisat ve maliye alanlarından mezun olanlar, hakim adaylığına atanabilecek. Ancak bu kişilerden atananların sayısı, her dönemde atanacak toplam aday sayısının yüzde 20'sini geçemeyecek.
Hukuk fakültesi mezunlarının Adli veya İdari Yargı Hakim Adaylığı Yazılı Yarışma Sınavı'na girebilmeleri için Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı'nda; hukuk fakültesi mezunu olmayanların İdari Yargı Hakim Adaylığı Yazılı Yarışma Sınavı'na girebilmeleri için İdari Yargı Ön Sınavı'nda başarılı olmaları gerekecek.

Adli yargı hakim adaylığı yazılı yarışma sınavı alan bilgisi konuları arasında iş hukuku da yer alacak.

Mülakat Kurulunun üye sayısı 5'ten 7'ye çıkarılacak, Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Sekreteri ile Türkiye Adalet Akademisi Danışma Kurulundan bir üye de kurulda bulunacak.

Türkiye Adalet Akademisi Danışma Kurulunda; Yargıtay veya Danıştay mensubunun birden fazla olması halinde bu kişiler arasından, Yargıtay veya Danıştay mensubu bulunmaması halinde kurulda görev yapan hakim ve savcılar arasından her sınav için Danışma Kurulunca, üye tam sayısının salt çoğunluğunun gizli oyuyla, sınavın türüne göre bir asıl üye Mülakat Kuruluna seçilecek.

Teklif, Türkiye Adalet Akademisinde ders verenlere ödenecek ders ücretlerini de düzenliyor. Akademiye öğretim elemanı olarak atanan veya görevlendirilen hakim ve savcılar ile Yükseköğretim Kanunu hükümlerine göre akademide görevlendirilen öğretim elemanlarına haftalık 10 ders saatini aşan kısım için ders ücreti ödenecek.

Akademide ders vermekle görevlendirilen Yargıtay ve Danıştay üyeleri, hakim, savcılar, avukatlar, noterler ve alanında uzman kişiler, verdikleri her ders için ders ücreti alacak.

Akademide ders verenlerden üniversite öğretim elemanı olmayanlar bakımından birinci derecede olanlar için profesörlere, ikinci derecede olanlar için doçentlere, üç veya daha aşağı derecede olanlar ile kamu görevlisi olmayanlar için öğretim görevlilerine, Yükseköğretim Personel Kanunu'na göre ödenen kadar ders ücreti ödenecek.

Üniversite öğretim elemanlarının akademide ders vermesini sağlamak amacıyla bu kişilere Yükseköğretim Personel Kanunu'na göre ödenenin bir kat fazlası ders ücreti ödenmesi de öngörülüyor.
Teklife göre, haber verme sınırlarını aşmayan veya eleştiri amacıyla yapılan düşünce açıklamaları suç oluşturmayacak.

Teklifle, uzmanların aile mahkemesi bünyesine atanmaları usulünden vazgeçiliyor, adliyelerde kurulacak müdürlükler bünyesine alınıyor. Aile mahkemelerinde, Adalet Bakanlığınca adliyelerde görevlendirilen psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacılardan yararlanılacak.

Teklife göre, uzlaşma kapsamındaki suçlar hariç olmak üzere, yalnız adli para cezasını gerektiren veya kanun maddesinde öngörülen hapis cezasının yukarı sınırı altı ayı aşmayan suçlarda, ön ödeme miktarı birer ay ara ile üç eşit taksitle ödenebilecek.

Taksitlerin süresinde ödenmemesi halinde ön ödemenin gereğinin yerine getirilmediği kabul edilecek ve soruşturmaya devam edilecek.

Cinsel saldırı ve cinsel istismar suçu mağdurlarının ifade ve beyanlarının hukuka aykırı olarak başkalarına verilmesi veya yayılması veyahut başkalarınca ele geçirilmesi fiilleri, söz konusu suçun nitelikli hali olarak kabul edilecek ve ceza bir kat artırılacak.

Soruşturma evresinde tutukluluk süresi, ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen işler bakımından altı ayı, ağır ceza mahkemesinin görevine giren işler bakımından ise bir yılı geçemeyecek ancak Türk Ceza Kanunu'nun 2. kitap 4. kısmında yer alan "devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar ve devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk; Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar ve toplu işlenen suçlar" bakımından bu süre en çok bir yıl altı ay olacak, gerekçesi gösterilerek altı ay daha uzatılabilecek.

Bu maddede öngörülen tutukluluk süreleri, fiili işlediği sırada 15 yaşını doldurmamış çocuklar bakımından yarı oranında, 18 yaşını doldurmamış çocuklar bakımından ise dörtte üç oranında uygulanacak.

Uzlaştırma ve ön ödeme kapsamındaki suçlar hariç olmak üzere, cumhuriyet savcısı, üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı, yeterli şüphenin varlığına rağmen kamu davasının açılmasının beş yıl süre ile ertelenmesine karar verebilecek. Suçtan zarar gören veya şüpheli, bu karara itiraz edebilecek.

Bu madde hükümleri, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar, kamu görevlisi tarafından görevi sebebiyle veya kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen suçlar ile asker kişiler tarafından işlenen askeri suçlar, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar hakkında uygulanmayacak.

Düzenleme ile iade edilecek iddianameler şöyle belirlendi:

-Suçun sübutuna doğrudan etki edecek mevcut bir delil toplanmadan düzenlenen iddianameler.

-Ön ödemeye veya uzlaştırmaya ya da seri muhakeme usulüne tabi olduğu soruşturma dosyasından açıkça anlaşılan işlerde ön ödeme veya uzlaştırma ya da seri muhakeme usulü uygulanmaksızın düzenlenen iddianameler.

-Soruşturma veya kovuşturma yapılması izne veya talebe bağlı olan suçlarda izin alınmaksızın veya talep olmaksızın düzenlenen iddianameler.

Soruşturma veya kovuşturma evresinde, dava nakli veya adli tıp işlemleri nedeniyle yerleşim yeri dışında bir yere gitme zorunluluğu doğması halinde mağdurun yapmış olduğu konaklama, iaşe ve ulaşım giderleri, Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak.

Cumhuriyet savcısı veya hakim tarafından ifade ve beyanının özel ortamda alınması gerektiği ya da şüpheli veya sanık ile yüz yüze gelmesinde sakınca bulunduğu değerlendirilen çocuk veya mağdurların ifade ve beyanları özel ortamda uzmanlar aracılığıyla alınacak.

Cinsel istismar mağduru olan çocukların soruşturma evresindeki beyanları, bunlara yönelik hizmet veren merkezlerde cumhuriyet savcısının nezaretinde uzmanlar aracılığıyla alınacak.

Mağdur çocuğun beyan ve görüntüleri kayda alınacak. Kovuşturma evresinde ise ancak maddi gerçeğin ortaya çıkarılması açısından mağdur çocuğun beyanının alınması veya başkaca bir işlem yapılmasında zorunluluk bulunması halinde bu işlem, mahkeme veya görevlendireceği naip hakim tarafından bu merkezlerde uzmanlar aracılığıyla yerine getirilecek. Mağdur çocuk yargı çevresi ve mülki sınırlara bakılmaksızın en yakın merkeze götürülmek suretiyle işlemler yerine getirilecek.

Beyan ve görüntülerin kayda alınmasında mağdurun rızası aranacak.

Kayda alınan beyan ve görüntüler dava dosyasında saklanacak ve gizliliği için gerekli tedbirler alınacak.

Teklifle, seri muhakeme usulü yargı sistemine dahil ediliyor.
 

Haberin etiketleri:

adalet komisyonu, yargı reformu


Haber okunma sayısı: 104

Yazdır

YORUM EKLE

Yorum Başlığı

Yorum

YORUMLAR

  • Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk yorum yapan siz olun.

DİĞER HABERLER

bizi-dizayn-etmeye-gucleri-yetmez

Bizi dizayn etmeye güçleri yetmez

22 Kasım 2019 Cuma 08:23
saraya-kim-gittiyse-allah-belasini-versin

Saraya kim gittiyse Allah belasını versin

21 Kasım 2019 Perşembe 16:48
tbmmde-sahte-bal-satiliyor-

'TBMM'de sahte bal satılıyor!'

21 Kasım 2019 Perşembe 16:17
erdogan-mujdeleri-siraladi

Erdoğan müjdeleri sıraladı!

21 Kasım 2019 Perşembe 15:57
-saraya-giden-chpliyi-biliyorum

Saray'a giden CHP'liyi biliyorum

21 Kasım 2019 Perşembe 15:46
mhpden-rahmi-turan-aciklamasi

MHP'den Rahmi Turan açıklaması

21 Kasım 2019 Perşembe 08:46

ÜLKE GÜNDEMİ

Değnekçi terörüne İBB’den yeni önlem!

İBB, İSPARK’ın mesai saatleri dışında, kent genelindeki açık otoparklarda vatandaşlardan parklanma adı

Gar katliamında gizli dosya skandalı!

Ankara’da 10 Ekim 2015’te 100 kişinin öldüğü Tren G arı katliamına ilişkin, savcılığın, 9 klasörlük

Cumhuriyet tarihinin en büyük fişlemesi

TBMM İçişleri Komisyonu’nda görüşülen Torba Kanun Teklifi ile derneklere, üyeleri ile üyeliği sona

Saray'a giden CHP'liyi biliyorum

Sözcü gazetesi yazarı Rahmi Turan, 'Müthiş haber' başlıklı dünkü yazısında Cumhuriyet Halk Partisi'nden

‘Benimle mezara gidecek’ demişti

FETÖ’nün, Balyoz ve Ergenekon kumpasları başlamadan kısa bir süre önce emekli olan ve bu sabah aramızdan

MHP'den Rahmi Turan açıklaması

MHP Genel Başkan Yardımcısı Semih Yalçın, Sözcü gazetesi yazarı Rahmi Turan'ın bugünkü yazısıyla ilgili

İSTANBUL - HAVA DURUMU

ISTANBUL