24 Nisan 2018 Salı

Beynimizin sadece yüzde 10’unu mu kullanıyoruz?

beynimizin-sadece-yuzde-10unu-mu-kullaniyoruz

Beyinle ilgili birçok yanlış inanış var. Bunlardan biri de beynimizin sadece yüzde 10’unu kullandığımıza dair algıdır.
09 Mayıs 2017 Salı 08:16

  Herkesin hoşuna gider buna inanmak. Çünkü geri kalan yüzde 90’ı da kullanmayı öğrendiğimizde daha zeki, başarılı ve yaratıcı olabileceğimiz umudunu barındırır. Ama ne yazık ki doğru değildir.

 

Her şeyden önce neyin yüzde 10’u sorusunu sormak gerekir. Eğer söz konusu olan beyin bölgelerinin yüzde 10’u ise bu tez çok çabuk çürütülebilir. Nörologlar manyetik rezonans görüntüleme ya da MRI denen teknikle, insan bir şey düşünürken ya da yaparken beynin hangi bölümlerinin harekete geçtiğini gözleyebiliyor.

 

Yumruğumuzu sıkıp gevşetmek gibi basit bir hareket ya da birkaç kelime söylemek bile beynin yüzde 10’undan daha büyük bir bölümünün harekete geçmesini gerektiriyor. Hiçbir şey yapmadığımızı sandığımız anda bile beynimiz oldukça meşguldür; nefes alma ve kalp atışı gibi fonksiyonları kontrol ediyor ya da yapılacak işler listesini hafızaya alıyordur.



 

Kaynağı ne?

 

Yüzde 10 oranı beyin hücrelerinin sayısını ifade ediyorsa bu inanış yine doğru değildir. Sinir hücreleri işlevsiz kaldığında ya bozulup ölür ya da yakındaki diğer bölgelerin istilasına uğrar. Yani beyin hücreleri boş boş öylece durmaz. Değerli hücrelerdir bunlar. Kaynak tüketimi bakımından beynimiz büyük bir tüketicidir. Soluduğumuz oksijenin yüzde 20’si beyin dokusunu canlı tutmak için kullanılır.

 

Doğada bazı ilginç tasarımların olduğu bir gerçektir; fakat ihtiyacımız olandan 10 kat daha büyük bir beyin evrim açısından da mantıklı değildir.


Peki biyolojik ve psikolojik temeli olmayan böyle bir fikir nasıl olur da böylesine yaygınlık kazanır? Bu inancın kaynağını bulmak zor. Fakat Amerikalı fizyolog ve filozof William James 1908’deki bir eserinde (The Energies of Men) “zihinsel ve fiziksel kaynaklarımızın çok küçük bir kısmını kullanıyoruz,” gibi bir laf etmiştir. Fakat ne beyinden ne de bir orandan söz etmiş, sadece insanın daha çok şeyi başaracağına dair iyimserliğini ifade etmiştir.

 

Yüzde 10 oranı, Dale Carnegie’nin 1936 tarihli ‘Dost Kazanma ve İnsanları Etkileme Sanatı’ adlı kitabının önsözünde geçiyor. Bazıları ise bu rakamın Albert Einstein’a ait olduğunu söylüyor; fakat bugüne kadar böyle bir alıntıya rastlanmamıştır.

 

Adapte olma özelliği

Bu yanlış anlamaya kaynaklık edebilecek iki şey daha var. Beyindeki hücrelerin yüzde 90’ı gliyal hücreler adı verilen destek hücreleridir. Bunlar beynin beyaz kısmını oluşturur ve geri kalan yüzde 10 oranındaki nöronlara, yani asıl düşünme işini gerçekleştiren gri kısma fiziksel ve besinsel olarak destek olur.

 

Bir de beyin taraması sonucu olağanüstü ilginç özellikleri ortaya çıkan hastalar var. 1980’de John Lorber adlı bir İngiliz çocuk doktoru Science dergisine yazdığı bir makalede, bazı hidrosefali (beyinde su toplaması) hastalarının yeterli beyin dokusu kalmadığı halde hala işlevsel olduklarından söz etmişti. Bu elbette sağlıklı olanların beyinlerini ekstra kullanma yeteneğine sahip oldukları anlamına gelmiyor; sadece olağanüstü durumlara adapte olmanın örnekleri olarak gösteriliyor.

 

Gelişme potansiyeli

Aklımıza koyduğumuzda yeni şeyler öğrenebileceğimiz ve bunun beynimizin yapısını değiştirdiğine dair veriler var. Fakat söz konusu olan beyinde yeni alanlar bulunması değildir. Beyinde sürekli olarak sinir hücreleri arasında yeni bağlantılar oluşur ya da artık ihtiyaç kalmayanlar ortadan kalkar.


İlginç olan şu ki, bu inanışın doğru olmadığı söylendiğinde insanlar büyük bir hayal kırıklığına uğruyor. Yüzde 10 oranı, içerdiği gelişme potansiyeli bakımından çok cazip geliyor olmalı. Ama ne yazık ki bu potansiyel beynin kullanılmayan bir kısmında ortaya çıkmayacak.

Haberin etiketleri:

potansiyel, beyin, John Lorber, çocuk doktoru


Haber okunma sayısı: 290

Yazdır

YORUM EKLE

Yorum Başlığı

Yorum

YORUMLAR

  • Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk yorum yapan siz olun.

DİĞER HABERLER

cekilmem-cati-aday-da-olmam

Çekilmem... Çatı aday da olmam!

24 Nisan 2018 Salı 10:06
gul-adi-masada

Gül adı masada

24 Nisan 2018 Salı 09:54
ey-akpliler-bunlar-ne

Ey AKP'liler bunlar ne!

24 Nisan 2018 Salı 09:34
1-milyon-cocuk-tarikatlarin-elinde

1 milyon çocuk tarikatların elinde

24 Nisan 2018 Salı 09:07
akpli-unala-ikinci-feto-yaniti

AKP’li Ünal’a ikinci FETÖ yanıtı

23 Nisan 2018 Pazartesi 23:18
aksener-15-milletvekilini-tek-tek-aradi

Akşener 15 milletvekilini tek tek aradı

23 Nisan 2018 Pazartesi 22:01

ÜLKE GÜNDEMİ

Çekilmem... Çatı aday da olmam!

İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener, Saadet Partisi'Nin adayı olacağı öne sürülen Abdullah Gül için

1 milyon çocuk tarikatların elinde

Eğitim Sen, CHP'li Sezgin Tanrıkulu ve İnsan Hakları Derneği İstanbul Şubesi Çocuk Komisyonu 23 Nisan Ulusal

Akşener 15 milletvekilini tek tek aradı

İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener, CHP'den İYİ Parti'ye geçen 15 milletvekilini tek tek arayarak kararları

Cumhur İttifakı, İYİ partiye dayanamadı

İyi Parti Isparta Milletvekili Nuri Okutan'ın Meclis'te konuşma yapmak üzere kürsüye gelmesinden önce

Egemenlik tek adamın değildir

CHP Hukuk Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı ve Çanakkale Milletvekili Muharrem Erkek, 23 Nisan

Kahraman yine 'Atatürk' diyemedi

23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı ile TBMM'nin açılışının 98'inci yıl dönümü dolayısıyla

İSTANBUL - HAVA DURUMU

ISTANBUL