16 Haziran 2019 Pazar

Beynimizin sadece yüzde 10’unu mu kullanıyoruz?

beynimizin-sadece-yuzde-10unu-mu-kullaniyoruz

Beyinle ilgili birçok yanlış inanış var. Bunlardan biri de beynimizin sadece yüzde 10’unu kullandığımıza dair algıdır.
09 Mayıs 2017 Salı 08:16

  Herkesin hoşuna gider buna inanmak. Çünkü geri kalan yüzde 90’ı da kullanmayı öğrendiğimizde daha zeki, başarılı ve yaratıcı olabileceğimiz umudunu barındırır. Ama ne yazık ki doğru değildir.

 

Her şeyden önce neyin yüzde 10’u sorusunu sormak gerekir. Eğer söz konusu olan beyin bölgelerinin yüzde 10’u ise bu tez çok çabuk çürütülebilir. Nörologlar manyetik rezonans görüntüleme ya da MRI denen teknikle, insan bir şey düşünürken ya da yaparken beynin hangi bölümlerinin harekete geçtiğini gözleyebiliyor.

 

Yumruğumuzu sıkıp gevşetmek gibi basit bir hareket ya da birkaç kelime söylemek bile beynin yüzde 10’undan daha büyük bir bölümünün harekete geçmesini gerektiriyor. Hiçbir şey yapmadığımızı sandığımız anda bile beynimiz oldukça meşguldür; nefes alma ve kalp atışı gibi fonksiyonları kontrol ediyor ya da yapılacak işler listesini hafızaya alıyordur.



 

Kaynağı ne?

 

Yüzde 10 oranı beyin hücrelerinin sayısını ifade ediyorsa bu inanış yine doğru değildir. Sinir hücreleri işlevsiz kaldığında ya bozulup ölür ya da yakındaki diğer bölgelerin istilasına uğrar. Yani beyin hücreleri boş boş öylece durmaz. Değerli hücrelerdir bunlar. Kaynak tüketimi bakımından beynimiz büyük bir tüketicidir. Soluduğumuz oksijenin yüzde 20’si beyin dokusunu canlı tutmak için kullanılır.

 

Doğada bazı ilginç tasarımların olduğu bir gerçektir; fakat ihtiyacımız olandan 10 kat daha büyük bir beyin evrim açısından da mantıklı değildir.


Peki biyolojik ve psikolojik temeli olmayan böyle bir fikir nasıl olur da böylesine yaygınlık kazanır? Bu inancın kaynağını bulmak zor. Fakat Amerikalı fizyolog ve filozof William James 1908’deki bir eserinde (The Energies of Men) “zihinsel ve fiziksel kaynaklarımızın çok küçük bir kısmını kullanıyoruz,” gibi bir laf etmiştir. Fakat ne beyinden ne de bir orandan söz etmiş, sadece insanın daha çok şeyi başaracağına dair iyimserliğini ifade etmiştir.

 

Yüzde 10 oranı, Dale Carnegie’nin 1936 tarihli ‘Dost Kazanma ve İnsanları Etkileme Sanatı’ adlı kitabının önsözünde geçiyor. Bazıları ise bu rakamın Albert Einstein’a ait olduğunu söylüyor; fakat bugüne kadar böyle bir alıntıya rastlanmamıştır.

 

Adapte olma özelliği

Bu yanlış anlamaya kaynaklık edebilecek iki şey daha var. Beyindeki hücrelerin yüzde 90’ı gliyal hücreler adı verilen destek hücreleridir. Bunlar beynin beyaz kısmını oluşturur ve geri kalan yüzde 10 oranındaki nöronlara, yani asıl düşünme işini gerçekleştiren gri kısma fiziksel ve besinsel olarak destek olur.

 

Bir de beyin taraması sonucu olağanüstü ilginç özellikleri ortaya çıkan hastalar var. 1980’de John Lorber adlı bir İngiliz çocuk doktoru Science dergisine yazdığı bir makalede, bazı hidrosefali (beyinde su toplaması) hastalarının yeterli beyin dokusu kalmadığı halde hala işlevsel olduklarından söz etmişti. Bu elbette sağlıklı olanların beyinlerini ekstra kullanma yeteneğine sahip oldukları anlamına gelmiyor; sadece olağanüstü durumlara adapte olmanın örnekleri olarak gösteriliyor.

 

Gelişme potansiyeli

Aklımıza koyduğumuzda yeni şeyler öğrenebileceğimiz ve bunun beynimizin yapısını değiştirdiğine dair veriler var. Fakat söz konusu olan beyinde yeni alanlar bulunması değildir. Beyinde sürekli olarak sinir hücreleri arasında yeni bağlantılar oluşur ya da artık ihtiyaç kalmayanlar ortadan kalkar.


İlginç olan şu ki, bu inanışın doğru olmadığı söylendiğinde insanlar büyük bir hayal kırıklığına uğruyor. Yüzde 10 oranı, içerdiği gelişme potansiyeli bakımından çok cazip geliyor olmalı. Ama ne yazık ki bu potansiyel beynin kullanılmayan bir kısmında ortaya çıkmayacak.

Haberin etiketleri:

potansiyel, beyin, John Lorber, çocuk doktoru


Haber okunma sayısı: 449

Yazdır

YORUM EKLE

Yorum Başlığı

Yorum

YORUMLAR

  • Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk yorum yapan siz olun.

DİĞER HABERLER

ekrem-imamoglunu-yeniden-sececegiz

Ekrem İmamoğlu’nu yeniden seçeceğiz

15 Haziran 2019 Cumartesi 23:32
imamoglundan-siginmaci-aciklamasi

İmamoğlu'ndan sığınmacı açıklaması

15 Haziran 2019 Cumartesi 23:22
kurtlerin-karni-bu-ucuzluklara-tok

Kürtlerin karnı bu ucuzluklara tok

15 Haziran 2019 Cumartesi 23:15
gunumuz-dunyasinda-duzensizlik-hkim

Günümüz dünyasında düzensizlik hâkim

15 Haziran 2019 Cumartesi 21:42
dunyanin-gizli-gundemi-istanbul-secimidir

Dünyanın gizli gündemi İstanbul seçimidir

15 Haziran 2019 Cumartesi 21:33

ÜLKE GÜNDEMİ

TV kanalında Bahçeli kavgası

Bir televizyon programında sorulan 'MHP lideri Devlet Bahçeli ile AKP'li Cumhurbaşkanı Erdoğan birbirlerine

Ordu Valisi Yavuz hakkında suç duyurusu

Türkiye Engelliler Konfederasyonu Ordu İl Meclisi Başkanı Ümit İşbakan, Ekrem İmamoğlu ve CHP’ye küfür

Kürtler size günahını vermez

HDP Eş Genel Başkanı Pervin Buldan, 23 Haziran seçim çalışmaları kapsamında Ümraniye’de düzenlenen

Hangi sosyal tesisimizde alkol var

Seçilmiş İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu, Bayrampaşa'nın ardından Gaziosmanpaşa Meydanı'nda da görkemli bir

Seçim kurulu üyeliği ateşten gömlek

İktidarın İstanbul seçimini iptal etmek için hedef haline getirdiği seçim kurulları, 23 Haziran’da görev

Elektronik sigarayla sigara bırakılmaz

Sigara içen her 10 kişiden yaklaşık dokuzu sigarayı bırakmak istediğini belirtiyor. Sigara içmeyi bırakmanın

İSTANBUL - HAVA DURUMU

ISTANBUL