25 Haziran 2018 Pazartesi

Beynimizin sadece yüzde 10’unu mu kullanıyoruz?

beynimizin-sadece-yuzde-10unu-mu-kullaniyoruz

Beyinle ilgili birçok yanlış inanış var. Bunlardan biri de beynimizin sadece yüzde 10’unu kullandığımıza dair algıdır.
09 Mayıs 2017 Salı 08:16

  Herkesin hoşuna gider buna inanmak. Çünkü geri kalan yüzde 90’ı da kullanmayı öğrendiğimizde daha zeki, başarılı ve yaratıcı olabileceğimiz umudunu barındırır. Ama ne yazık ki doğru değildir.

 

Her şeyden önce neyin yüzde 10’u sorusunu sormak gerekir. Eğer söz konusu olan beyin bölgelerinin yüzde 10’u ise bu tez çok çabuk çürütülebilir. Nörologlar manyetik rezonans görüntüleme ya da MRI denen teknikle, insan bir şey düşünürken ya da yaparken beynin hangi bölümlerinin harekete geçtiğini gözleyebiliyor.

 

Yumruğumuzu sıkıp gevşetmek gibi basit bir hareket ya da birkaç kelime söylemek bile beynin yüzde 10’undan daha büyük bir bölümünün harekete geçmesini gerektiriyor. Hiçbir şey yapmadığımızı sandığımız anda bile beynimiz oldukça meşguldür; nefes alma ve kalp atışı gibi fonksiyonları kontrol ediyor ya da yapılacak işler listesini hafızaya alıyordur.



 

Kaynağı ne?

 

Yüzde 10 oranı beyin hücrelerinin sayısını ifade ediyorsa bu inanış yine doğru değildir. Sinir hücreleri işlevsiz kaldığında ya bozulup ölür ya da yakındaki diğer bölgelerin istilasına uğrar. Yani beyin hücreleri boş boş öylece durmaz. Değerli hücrelerdir bunlar. Kaynak tüketimi bakımından beynimiz büyük bir tüketicidir. Soluduğumuz oksijenin yüzde 20’si beyin dokusunu canlı tutmak için kullanılır.

 

Doğada bazı ilginç tasarımların olduğu bir gerçektir; fakat ihtiyacımız olandan 10 kat daha büyük bir beyin evrim açısından da mantıklı değildir.


Peki biyolojik ve psikolojik temeli olmayan böyle bir fikir nasıl olur da böylesine yaygınlık kazanır? Bu inancın kaynağını bulmak zor. Fakat Amerikalı fizyolog ve filozof William James 1908’deki bir eserinde (The Energies of Men) “zihinsel ve fiziksel kaynaklarımızın çok küçük bir kısmını kullanıyoruz,” gibi bir laf etmiştir. Fakat ne beyinden ne de bir orandan söz etmiş, sadece insanın daha çok şeyi başaracağına dair iyimserliğini ifade etmiştir.

 

Yüzde 10 oranı, Dale Carnegie’nin 1936 tarihli ‘Dost Kazanma ve İnsanları Etkileme Sanatı’ adlı kitabının önsözünde geçiyor. Bazıları ise bu rakamın Albert Einstein’a ait olduğunu söylüyor; fakat bugüne kadar böyle bir alıntıya rastlanmamıştır.

 

Adapte olma özelliği

Bu yanlış anlamaya kaynaklık edebilecek iki şey daha var. Beyindeki hücrelerin yüzde 90’ı gliyal hücreler adı verilen destek hücreleridir. Bunlar beynin beyaz kısmını oluşturur ve geri kalan yüzde 10 oranındaki nöronlara, yani asıl düşünme işini gerçekleştiren gri kısma fiziksel ve besinsel olarak destek olur.

 

Bir de beyin taraması sonucu olağanüstü ilginç özellikleri ortaya çıkan hastalar var. 1980’de John Lorber adlı bir İngiliz çocuk doktoru Science dergisine yazdığı bir makalede, bazı hidrosefali (beyinde su toplaması) hastalarının yeterli beyin dokusu kalmadığı halde hala işlevsel olduklarından söz etmişti. Bu elbette sağlıklı olanların beyinlerini ekstra kullanma yeteneğine sahip oldukları anlamına gelmiyor; sadece olağanüstü durumlara adapte olmanın örnekleri olarak gösteriliyor.

 

Gelişme potansiyeli

Aklımıza koyduğumuzda yeni şeyler öğrenebileceğimiz ve bunun beynimizin yapısını değiştirdiğine dair veriler var. Fakat söz konusu olan beyinde yeni alanlar bulunması değildir. Beyinde sürekli olarak sinir hücreleri arasında yeni bağlantılar oluşur ya da artık ihtiyaç kalmayanlar ortadan kalkar.


İlginç olan şu ki, bu inanışın doğru olmadığı söylendiğinde insanlar büyük bir hayal kırıklığına uğruyor. Yüzde 10 oranı, içerdiği gelişme potansiyeli bakımından çok cazip geliyor olmalı. Ama ne yazık ki bu potansiyel beynin kullanılmayan bir kısmında ortaya çıkmayacak.

Haberin etiketleri:

potansiyel, beyin, John Lorber, çocuk doktoru


Haber okunma sayısı: 330

Yazdır

YORUM EKLE

Yorum Başlığı

Yorum

YORUMLAR

  • Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk yorum yapan siz olun.

DİĞER HABERLER

-ayni-numarayi-yeniden-yapacaklar

Aynı numarayı yeniden yapacaklar

24 Haziran 2018 Pazar 18:27
pis-kokular-geliyor

Pis kokular geliyor

24 Haziran 2018 Pazar 17:34
iyi-parti-ilce-baskani-olduruldu

İYİ Parti İlçe Başkanı öldürüldü

24 Haziran 2018 Pazar 16:52
oy-ve-otesine-linc-girisimi

Oy ve Ötesi'ne linç girişimi

24 Haziran 2018 Pazar 16:29
akpye-iki-oy-birden-atti

AKP'ye iki oy birden attı

24 Haziran 2018 Pazar 16:19
erzurumda-sahte-oy-skandali

Erzurum'da sahte oy skandalı

24 Haziran 2018 Pazar 16:02

ÜLKE GÜNDEMİ

Oy ve Ötesi'ne linç girişimi

Ankara'da Sincan Özkent Akbilek İlkokulu’nda Oy ve Ötesi müşahitlerine AKP ve MHP'li oldukları iddia edilen

Krize çare: Azez patatesi

Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliği, piyasada son dönemde yükselen patates fiyatlarını aşağı

Başbakanı nasıl elektrik çarptı

Yüksel Şengül, 2003’te vefat eden siyasi meydanların vazgeçilmez ismi Erkal Zenger’in anılarını anlattı:

Sandıklar size, YSK bize emanet

Twitter hesabından bir mesaj yayınlayan CHP'nin Cumhurbaşkanı adayı Mujarrem İnce "Sandıklar size, YSK bize

Çiftçide 3, tezgahta 15 lira

Balıkesir'de bamya ekimi yapan çiftçiler, tarladan toplayıp 3 TL'ye sattıkları bamyaların, pazarcı

Liderler seçimi Ankara’da izleyecek...

56 milyon yurttaşın oy kullanacağı seçimlerde sandık güvenliği için çalışmalar da tamamlandı. İnce ve

İSTANBUL - HAVA DURUMU

ISTANBUL