21 Ekim 2020 Çarşamba

Ortaçağ'ın hayvan mahkemeleri

ortacagin-hayvan-mahkemeleri

Ortaçağ dünyasının sıra dışı yönlerinden biride, hayvanların insanlar gibi yargılanabilmesiydi. Ortaçağ'da hayvan yargılamasının doğruluğunu tespit etmek zor olsa da, bazılarının gerçekleştiğine de şüphe yok.
14 Ekim 2020 Çarşamba 22:12

  İster tek tek, ister grup halinde, her türden hayvan laik veya dini bir mahkemeye çıkartılarak yargılanıyordu.

 

Bu hayvanları cinayetten, insanlarla cinsel ilişkide bulunmaktan, hayvanlarla cinsel ilişkide suç ortağı olmaktan , mahsul ve mala zarar verme gibi çok çeşitli suçtan yargılamak mümkündü. Bu yargılamalar sırasında suçlu bulunan büyük baş hayvanlar infaz ve sürgünle cezalandırılırken, daha küçük olanlar genellikle kilise mahkemesi tarafından yargılanarak aforoz edilirdi 

 

Hayvan yargılamaları ne zaman gerçekleşti?



Edmund P. Evans'ın 1906 yılında yayınlanan "Hayvanların Cezai Kovuşturması ve Ölüm Cezası" kitabında yer alan bilgilere göre, diğer medeniyetlerde de yer alan bu uygulama Orta Çağ'da da yer almış hayvanlar çeşitli nedenlerden dolayı yargılanmıştı.  

 

Evans'ın kitabında verdiği örneğe göre, MÖ 390'da yılında Allia Savaşı'nda Romalıları yenen Galyalılar Roma'yı yağmalamaya başladı. Galyalılar'ın yağmalayamadığı tek yer Capitoline Tepesi'ydi 

 

Capitoline Tepesi'ni kuşatma altına alan Galyalılar ani bir gece baskını düzenlediler, bu baskından ne nöbetçilerin nede köpeklerin haberi oldu. Ama Galyalılar'ın hesaplamadığı yada hiç bilmediği bir nöbetçi gurubu daha vardı. Tanrıça Juno'nun kutsal kazları. Kazlar korkunç bir gürültü çıkartarak Romalılar'ı uyandırdı. Romalılarda Galyalıların saldırını püskürttü.  

 

Romalılar bu saldırıyı haber veremeyen nöbetçileri ve köpekleri affetmedi.Gardiyanlar asılırken köpeklerde diri diri çarmıha gerildi. Kazlar ise kahraman ilan edildi

 

 

Romalılar savaşta köpekleri kullandılar ve köpekler Galyalılar tarafından bir saldırı konusunda uyarmayınca hayvanlar üzerinde yargılandı. (Fæ / Kamusal Alan )

 

Ortaçağ'a geçmeden önce antik dünyada hayvanlar dışında cansız nesnelerin de mahkemeye çıkarılabileceğinden söz edilebilir. Evans, örnek olarak Atina'daki bir heykelin yargılanmasını ve cezalandırılmasını gösteriyor . Bu heykel ünlü bir atlet olan Thasos'lu Nikon'a aitti ve Atinalılar tarafından onun onuruna dikildi.

 

Ne yazık ki, başarısını kıskanan rakipler heykele saldırıp kaidesinden düşürdü. Saldırganlardan biri heykelin altında ezilerek öldürüldü. Atina yasalarına göre , bir kişinin ölümüne neden olan silahlar ve diğer tüm nesneler alenen kınanacak ve şehir sınırlarının dışına atılacaktı. Böylece heykel mahkemeye çıkarıldı, suçlu bulundu ve denize atılmaya mahkum edildi .

 

Tasoslu Nikon'a ait olan heykel, hayvan ve cansız nesneler denemelerinin bir parçasıydı. Heykel suçlu bulundu ve denize atılmaya mahkum edildi. ( XtravaganT / Adobe)

 

Orta Çağ'da hayvan yargılamalarının kaç tanesinin belgelendirildiği ve kaç tanesinin gerçek olduğu bilinmiyor. 

 

John Jay College of Criminal Justice'de doçent olan Sara McDougall, bu davaları kaydeden 19.yüzyıl akademisyenlerinin kaynakları hakkında yeterli ve ayrıntı lı bilgi vermediklerine dikkat çekiyor . Başka bir deyişle, hayvan yargılamaları ile ilgili ellerinde yeterli bilgi bulunmayan bugünkü bilim adamlarının bu hikayelerin kökenini takip etmesinin ve doğruluğunu belgelemesinin oldukça zor olduğunu ifade ediyor.

 

Yine de, ortaçağ da hayvanların tıpkı insanlar gibi yargılandığının bilinmesine rağmen, McDougall, bunların öğrencilerin uykuya dalmasını önlemek için uydurulduğunu veya yazılmış olabileceğini iddia ediyor . 

 

McDougall ayrıca, en ünlü hayvan yargılamalarının birinde,  hayvanları savunduğu iddia edilen avukatın, bir grup fareyi karalamak için bu hikayeyi uydurduğunu söylüyor.

 

Hayvan yargılamalarının hesapları

Bir Orta Çağ hayvan yargılamalarının bilinen en eski belgeleri 1266 yılına dayanıyor. Duruşma, bebek öldürmekle suçlanan bir domuz ve yavrularıyla ilgiliydi. 

 

Aziz Genevieve rahipleri tarafından yönetilen duruşma Fransa'nın başkenti Paris'e çok uzak olmayan Fontenay-aux-Roses'ta yapıldı.Suçlama tamamen bir şüphe üzerine kuruydu. Bebeğin domuz ve yavruları tarafından yenildiğine dair bir kanıt olmamasına rağmen, domuzun ve yavrularının bebeğin yattığı yerde bulunması, onların suçlanması için yeterli bir nedendi.

 

İki gün süren yargılama sonunda kendisini savunmayan domuz suçlu bulunurken, domuzun yavruları ise suçsuz bulundu. Ve domuzun yakılarak öldürülmesine karar verildi.

 

Görünüşe göre Orta Çağ boyunca herhangi birini (veya bu konuda herhangi bir şeyi) yargılama olmaksızın infaz etmek yasadışıydı ve bu nedenle ciddi suçlar işlediğine inanılan yada şüphenilen hayvanların dahi yargılanmadan idam edilmesi mümkün değildi.

 

Bir dişi domuz ve domuz yavrularının bir çocuğu öldürmekten yargılandığını gösteren resim. İddiaya göre 1457'de anne suçlu bulundu ve domuz yavruları beraat etti. (InverseHypercube / Kamusal Alan )

 

Ancak bu açıklama, bu garip fenomeni anlamlandırdığı öne sürülen pek çok açıklamadan yalnızca biridir. Yıllar içinde, diğer bilim adamları bu hayvan yargılamalarının varlığını açıklama girişimi yerine hipotezlerini ortaya attılar. Örneğin bazı hayvanların ahlaki etkiye sahip olduklarına inanılıyordu ve bu nedenle insanlar gibi, işledikleri suçlardan sorumlu tutulmaları isteniyordu


Böylelikle, bir hayvan mahkemeye çıkarıldığında insan muamelesi görüyor ve yargılamayı kasvetli bir hava ile donatmak için en katı yasal prosedürler uygulanıyordu. 


Bazı durumlarda, hayvanlar mahkemeye insan gibi elbiseler giydirilerek çıkartılıyordu. Örneğin 1386'da bebek öldürmekten hüküm giymiş domuzun infazında bu açıkça görülmektedir. İnfazdan önce domuza, bir yelek, eldiven ve bir çift ayakkabı giydirilmiş. başına ise bir insan maskesi yerleştirilmişti.


Hayvan denemeleri, insanlarla aynı yasa ve prosedürlere tabidir. Arkeoloji Çorbası / YouTube Ekran Görüntüsü .


Hayvan yargılamalarının oluşumunu açıklamak için çok değişik hipotezler öne sürüldü. Örneğin Orta Çağ Avrupalıları hayvanlar alemi üzerindeki yetkinin insanlığa Tanrı tarafından verildiğine inanıyor ve hayvanları yargılamanın bu yetkiyi savunmanın bir yolu olduğunu iddia ediyorlardı.


12 inci ve 13 inci yüzyıllarda mahkemeler ve avukatlar fazlalaşınca herkese yetecek kadar dava olmadığı ortaya çıktı.Mahkemelere ve avukatlara iş yaratmak için suç işlediğinden şüphelenilen hayvanların da yargılanmasına karar verildi.


Başka bir hipoteze göre ise, Orta Çağ avukatlarının, savunma becerilerini geliştirmesi için hayvan yargılamalarının bir staj olarak ortaya çıktığı ileri sürülüyor. 


15. yüzyılda yaşamış olan Fransız hukukçu Bu Bartholomew Chassenée, yerel arpayı yemek ve yok etmekle suçlanan bir grup farenin savunma avukatıydı. Duruşma gününde fareler beklendiği gibi ortaya çıkamadı ve Chassenée onları mazur göstermek için değişik taktikler uyguladı. Örneğin, fareler bir köyden diğerine taşındığından, muhtemelen mahkemenin çağrısını alamadıklarını iddia etti. Ayrıca "mahkemeye geldiklerinde kediler tarafından saldırıya uğrama riskleri olabileceğinden, mahkemenin gönderdiği celpleri alsalar bile, can güvenlikleri olmadığından mahkemeye gelmekten korkmuşta olabilirler "dedi


Avukat bu noktayı ayrıntılı olarak açıkladı ve müvekkillerinin güvenlikleri garanti edilemezse mahkemeye çıkmayı yasal olarak reddetme haklarının bulunduğunuda söyledi. 


Yargıçlar, Chassenée'nin iddialarını çürütemedikleri gibi köylüleri kedilerini evde tutmaya ikna da edemediler. Mecburen davayı düşürmek zorunda kaldılar.


Hayvan deneyleri, yerel arpayı yemek ve yok etmekle suçlanan fareleri içeriyordu. ( Erni / Adobe)


Belgelenen kanıtlara göre domuz, Orta Çağ'da en çok yargılanan hayvandı. Evans'a göre bunun nedeni, sokaklarda rahatlıkla dolaşmaları için diğer hayvanlara göre daha fazla özgürlük tanınması ve diğer hayvanlardan çok fazla olmasından kaynaklanıyordu. Bununla birlikte, çeşitli suçlardan başka hayvanlar da yargılanabilir.


Örneğin; Bir horozun yumurtlamasının iğrenç ve doğal olmadığına karar veren İsviçre'nin Basel kentindeki bir mahkeme, horozu yanmaya mahkum etti. 


Ortaçağ inanışına göre, bir horozun yumurtladığı bir yumurta, ya bir basilisk'te (Basilisk Avrupa hikâyelerinde adı geçen efsanevi bir canavardır. Binlerce yıl yaşayabilen bir ejderha veya dev yılandır. Zehirli dişleriyle öldürür.) ya da son derece tehlikeli olan bir cockatrice'de (kaktüs) dönüşürdü. Bu canavarların varlığına inanılırken, hiç kimse yumurta bırakan bir horozla karşılaşmak istemez Bu durum Basel'de 1474 yılında yapılan yargılamayı istisnai hale getiriyor.


Orta Çağ'da yargılanan diğer hayvanlar arasında boğalar, köpekler ve keçiler de bulunuyor.


Evans tarafından kaydedilen en ilginç hayvan yargılamalarında biri de yunuslara aitti. Evans, yunusların 1596'da Marsilya'da yargılandığını ve idam edildiğini belirtsede, suçlarının ne olduğu hakkında ayrıntı vermiyor.


Hayvanlar genellikle cinayet veya insanları yaralama suçlamalarıyla mahkemeye çıkarılsa da, onların başka suçlarda işleyebildikleri yaygın bir  inanıştı. Örneğin Basel horozu tavuk olmadığı halde yumurtlamaktan yargılanarak yakılmıştı. Ayrıca hayvanlarla cinsel ilişki, bir hayvanın mahkemeye çıkartılması için yeterli bir nedendi.


Bir hayvanla cinsel ilişkiye girerken yakalanan insanlar, cinsel ilişkiye girdikleri hayvanla beraber mahkemeye çıkartılır, ikisi hakkında da idam cezası verilirdi.Ama bazen ortaya istisnai durumlarda çıkardı. Bu ilişkiye rıza göstermediği ve dolayısıyla onun hatası olmadığı mahkeme tarafından kabul edilen hayvan cezadan kurtulma fırsatına da sahipti. 


1750'de Vanves'te bir dişi eşekle cinsel ilişkiye giren bir Fransız olan Jacques Ferron da mahkemeye çıkartılarak eşekle beraber yargılandı. Savcılık hem Ferron hem de eşek için ölüm cezasını istedi.


Ferron ölüm cezasına çarptırılırken (yakılarak öldürülmesi), eşek Ferron'un suçuna kendi isteğiyle iştirak etmediği gerekçesiyle serbest bırakıldı. Dahası, papaz eşeğin iyi karakterine tanıklık ederek onu dört yıldır tanıdığını, erdemli ve iyi huylu bir hayvan olduğunu ve hiç kimseye skandal fırsatı vermediğini söyledi.

 

Bir dişi eşek, hayvanlarla cinsel ilişkiye girdiği için hayvanlar üzerinde yargılandı, isteyerek katılmadığı gerekçesiyle serbest bırakıldı.  (דוג'רית / Kamusal Alan)

 

Hayvan yargılamalarını Kim Yönetti?

Hayvanların yargılanması genellikle onları ölüme mahkum etme yetkisine sahip laik mahkemeler tarafından yürütülüyordu. Dini mahkemelere de hayvanları yargılama yetkisi verildi. Farklı türden hayvanlar, piskopos ve diğer kilise görevlilerinin yer aldığı mahkemelere çıkarıldı.

 

Bu din adamları genellikle kemirgenler ve böcekler gibi haşarat içeren vakalarla ilgilenirdi. Bunun nedeni, domuzlardan veya laik mahkemeler tarafından yargılanan diğer hayvanlardan farklı olarak, sivil makamların bu hayvanları yakalayıp mahkemeye götürmesinin imkansız veya en azından aşırı derecede zor olmasıydı. Bu nedenle, Kilise'nin yetki alanına yerleştirildiler.

 

Haşereler tarafından rahatsız edilen kasaba veya mahalleler, 'suçun failleri hakkında bir kilise mahkemesinde dava açılmasını isterlerse, önce bir soruşturma başlatılır ve zararlıları mahkemeye çıkarmak için yeterli gerekçe bulunursa, onları savunması için bir avukat atanırdı. Daha sonra mahkeme tarafından görevlendirilen bir memur haşaratın sık görüldüğü düşünülen yerlerde mahkemenin gönderdiği celpi okuyarak, duruşma gününü bildirirdi.

 

Zararlılara mahkemeye çıkmaları ve davalarını savunmaları için üç fırsat verildi. Haşaratların gönderilen celpe rağmen mahkemeye gelmeleri mümkün olmadığından ilk duruşmada aleyhlerine karar verilirdi. Hayvanlara bölgeyi terk etmeleri için belirli bir süre verilir bu süreye rağmen bölgeyi terketmezlerse afaroz edilirlerdi. 

 

Toplumun kriz zamanlarında, krizle başa çıkmasına yardımcı olmak ve ilgilerini başka yöne çekmek için haşerelerin dini mahkemelerde yargılanmasının icat edildiğide en geçerli iddialardan birisi. 

 

Salgın hastalıkları, mahsullerin yok edilmesini ve diğer sorunları haşaratlara yıkmak en geçerli yöntemdi. Topluma zarar verecek suçları işleyen haşaraların mahkemelere çıkartılarak yargılanmasıda o dönemin en geçerli adalet anlayışıydı.

 

Yargılamalar kesin olarak sorunları çözmese de, halka yetkililerin hukuku ve düzeni sağlamak için ellerinden geleni yaptıkları izlenimini verdi.

 

Veba gibi kriz dönemlerinde toplumun başa çıkmasına yardımcı olmak için hayvan yargılamaları yapıldı. (7mike5000 / Kamu Malı )

 

O dönemde mevcut olan virüs ve bakterilere  kıyasla, haşaratları yargılamanın ve onları cezalandırmanın  kulağa pek mantıklı gelmediği söylenebilir. Bu süre içinde haşarelerle başetmek için sadece yargılamakla yetinilmediği, fareleri uzaklaştırmak için tarlaya gelincik külü serpildiği, tarlalara hint yağı bitkileri ekilerek küflerden kurtulmaya çalışıldığınıda söylemek gerekiyor

 

Son olarak, Ortaçağ döneminin sonunun, hayvan yargılamalarının sonu olmadığı söylenebilir. 

 

Orta Çağ'ın ötesindeki hayvan yargılamalarına bir örnekte, Napolyon Savaşları sırasında meydana geldiği iddia edilen Hartlepool Maymununa ait bir davadır

 

Hikaye, İngiltere'nin Durham eyaletinde, Hartlepool kıyılarında bir Fransız gemisinin kayalara çarparak enkaz haline geldiğini ve hayatta kalan tek canlının geminin maskotu olan bir maymun olduğunu anlatıyor. Hartlepool halkının, maymunun çıkardığı sesleri Fransız dili orak algılaması, maymuna mahkeme yolunun açılmasına neden oldu. 

 

Maymunun bir Fransız vatandaşı olduğu kabul edilerek yargılandı. Ve Fransız casusu olduğuna karar verildi. Zavallı maymun sahilde asılarak idam edildi. 

 

Bazıları Hartlepool Maymunu'nun asıldığına inanırken, bazılarıda bunun bir hikayeden ibaret olduğunu savundu. Ama her iki düşüncede hikayenin Hartlepool'a  yapışmasını önleyemedi.

 

Kaynak: ANCİENT- ORİGİNS

 

Haberin etiketleri:

Ortaçağ


Haber okunma sayısı: 465

Yazdır

YORUM EKLE

Yorum Başlığı

Yorum

YORUMLAR

  • Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk yorum yapan siz olun.

DİĞER HABERLER

insan-eliyle-gelmis-en-korkunc-11-felaket

İnsan eliyle gelmiş en korkunç 11 felaket

19 Ekim 2020 Pazartesi 16:27
ortacagin-hayvan-mahkemeleri

Ortaçağ'ın hayvan mahkemeleri

14 Ekim 2020 Çarşamba 22:12
deniz-kizlarinin-tuhaf-hikayeleri

Deniz kızlarının tuhaf hikayeleri

11 Ekim 2020 Pazar 20:02
antik-cagda-korkunc-kurban-cinayetleri

Antik çağda korkunç kurban cinayetleri

10 Ekim 2020 Cumartesi 14:50
somerton-adami-gizemi

Somerton Adamı gizemi

27 Eylül 2020 Pazar 19:24
zaman-ve-uzay-boyunca-on-tuhaf-gizem

Zaman ve uzay boyunca on tuhaf gizem

24 Eylül 2020 Perşembe 17:38

ÜLKE GÜNDEMİ

AKP'li vekiller çileden çıktı !

CHP Milletvekili Veli Ağbaba meclis genel kurulunda yaptığı konuşma ile Türkiye'nin ekonomik boyutlarını

HDP, legalite ile illegalite arasında durmaktan vazgeçmeli

AK Parti Grup Başkanvekili Özlem Zengin, Meclis'te düzenlediği basın toplantısında gündemi değerlendirdi.

Biz Türkiye'yiz Tayyip Erdoğan sen kimsin?

TİP Genel Başkanı Erkan Baş, gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Baş, askıda ekmek kampanyasına

Sarayın demiryolu politikası raydan çıktı

Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Gamze Akkuş İlgezdi Türkiye

Yeryüzü, yeniden İslam ilkelerini aramaktadır

İslam İşbirliği Teşkilatı Üye Ülkeleri Diyanet İşleri Bakanları, Başmüftüleri İstişare

Müsavat Dervişoğlu'ndan Ümit Özdağ'a yanıt

İYİ Parti Grup Başkanvekili Müsavat Dervişoğlu, İYİ Parti İstanbul Milletvekili Ümit Özdağ'ın Buğra

ÇOK OKUNANLAR

  • Haber bulunamadı

İSTANBUL - HAVA DURUMU

ISTANBUL