24 Şubat 2021 Çarşamba

Kral Midas efsane mi, gerçek mi?

kral-midas-efsane-mi-gercek-mi

Dokunduğu her şeyi altına çeviren efsanevi kral Midas'ın hikayesini neredeyse herkes duymuştur. Ama bu karakter efsane mi, yoksa gerçek mi bunu tam anlamıyla bilen yok.Gerçekten bir Kral Midas var mıydı? Varsa onun hakkında ne biliyoruz?
20 Ocak 2021 Çarşamba 18:00

   Kral Midas ya da Asur kaynaklarındaki adıyla Muşkili Mita, MÖ 738 - MÖ 696 yılları arasında, Frigya'nın Polatlı'da kurulmuş olan başkenti Gordion'da, yaşamış olan efsanevi Frigya kralıdır. Krallığı gibi yaşamı ve ölümü üzerine de mitolojiler yazılmıştır. Yaşamı boyunca acılar çekmiş olan Midas, "eşek kulak"larıyla ya da "dokunduğu her şeyi altına çevirmesiyle" ünlenmiştir.

Gerçekten bir Kral Midas var mıydı?


Kral Midas efsanesi, Friglerin erken tarihiyle yakından bağlantılıdır. Frigler başlangıçta Makedonya bölgesinde kurulmuşlardı, ancak MÖ 2. bin yılın sonlarında, Türkiye'nin modern bölgesine karşılık gelen Kuzey Asya'nın geniş bir bölgesine yerleşmek için taşındılar.

 

Bazı eski kaynaklar, efsanenin kahramanı Kral Midas'ın gerçek bir karakter olduğunu söyler - Midas'ın Gordius'un oğlu olan eski Frig krallarından biri olduğunu belirtmişlerdir. Hıristiyan yazar  Eusebius  , Tarihsel Chronicle  (Ermeni versiyonu) adlı eserinde Midas'ın yaklaşık MÖ 740/739 ile MÖ 696/695 yılları arasında yaşadığını yazmıştır. Diğer kaynaklar adında bir kral varlığını belgeleyen  Mittaa  ( MITA ülkeyi yöneten),  Moshki  veya  Muşki  709 M.Ö. - 718 arası (Frigya).



 

MİDAS EŞEK KULAKLI MIYDI?


Yapılan bilimsel çalışmalarda Midas'ın anne karnında bir hastalığa yakalandığı ve kulak kanalları asimetrik olarak doğduğu anlaşılmıştır. Asimetrik kulak yapısı nadir görülen bir hastalık şeklidir. Önden veya arkadan bakıldığı zaman bir kulağın diğerinden çok daha yukarıda veya aşağıda olduğu görülür. Çirkin bir görünüm oluşturan bu hastalık Midas'ın kafatasında belirgin izler de bırakmıştır. Halkından utanan Midas'ın sürekli olarak başına geçirdiği bir "serpuş"la gezdiği, kulaklarını hiçbir zaman göremeyen halkının ise, krallarının kulakları hakkında yorum yaparak, göremedikleri kulakları eşek kulağına benzeterek kralları hakkında dedikodu yaptıkları düşüncesi kuvvet kazanmıştır.

 

Ettore Ferrari tarafından tasarlanan Köstence'deki Ovid Heykeli. Ovid, "Metamorphosis" adlı kitabında Kral Midas'ın hikayesini anlatıyor ( Public Domain )

 

ODUNCUNUN OĞLUNUN KRALLIĞA GİDEN YOLU

 

"Telmessos'tan başlayıp, Ankara'da sona eren kader çizgisinin ünlü yolcusu Kral Midas'ın acı dolu yaşam öyküsü" demir çemberli tekerlerin aşındırdığı Kral Yolu'nda eski bir araba yol almaktadır. Arabayı kullanan gence yaşlı annesi ve orman işçisi babası eşlik etmektedir. Annesinin doğduğu Telmessos'u (bugünkü Fethiye) ve liman kenti Patara'yı arkalarında bırakalı günler olmuştu. Bey dağlarını ve Batı Toroslar'ı aşıp kuzeye Frig ülkesine doğru yönelmektedirler. Frig Kralı Gordios ölmüştür. Halk çok üzgündür. Kralın yerine geçecek kimse yoktur. Ülkenin ileri gelenleri toplanır ve kahinlerden yardım ister. Kahinler kehanette bulunurlar ve şu andan itibaren Gordion'a arabasıyla ilk giren kraldır. Bu kişi Kral Midas'ın babası Gordios'tur. Midas Frig ülkesinin bilinen iki kralından bir tanesidir. Frig kralları ya Gordios ya da Midas olarak anılırdı. Ele geçirilen çok az belgeye dayanarak başkent Gordion'un Gordios ünvanlı bir kralın kurduğunu, Midas'ın ise bundan sonra krallık yaptığı tahmin edilmektedir

 

Kral Midas, Pan'ın müzikal yeteneğini tercih ettikten sonra tanrı Apollon'dan ceza olarak aldığı eşek kulaklarıyla. Fransız ortaçağ yazarı Christine de Pizan'ın "Epitre d'Othea" adlı eserinden illüstrasyon. (1364-1430) ( Herkese Açık Alan )

 

Arkeolojik belgelere göre MÖ 1360 yılında Anadolu ve Yunanistan çok şiddetli bir depremle sarsılır. Bu arada birçok kent yerle bir olur. Söylentilere göre Atlantis kıtası da bu depremde yok olmuş, sulara gömülmüştür. İşte bu felaketten sonra Eski Yunanistan ve Makedonya'nın Trakya kavimleri topraklarını terk ederek yeni yurtlar ararlar. Bunlardan bir bölümü Karadeniz'in kuzeyine yönelir. Aralarına İran adlı bir kavminde bulunduğu bu grup Kırım üzerinden Kafkasya'yı aşar ve bugün İran olarak anılan topraklara yerleşirler. Diğer bir bölümü ise deniz yoluyla Mısır'a yerleşir. Ancak Firavun III. Ramses kendi deyişiyle ülkesini arslanlar gibi korur ve onları Mısır'a sokmaz. Bu dönemde Anadolu'da hüküm süren Hitit Krallığı ise ülkeyi saran veba hastalığı ve isyan eden yerli kavimlerle uğraşmaktan zayıf düşmüştür. Trakya'dan göç eden diğer bir grup MÖ 1200 yıllarında boğazları geçerek Anadolu'ya girer ve Anadolu'da Hitit hakimiyetine son verir. Frig'ler başkenti Gordion olan bir krallık kurarak, kısa zamanda büyür ve Orta Anadolu'nun tümünü kaplarlar.

 

Frigya en parlak dönemini Kral Midas'la yaşamıştır. Midas şüphesiz çağının en ünlü krallarından biridir ve Asur kralı Sargon'un çivi yazılı yıllıklarında Muşkilerin Mita'sı olarak adı geçer. Kral Midas'in ölümünden sonra Gordion kenti MÖ 6. yy sonlarına kadar bolluk ve refah içinde yaşamıştır

 

Eski Frigya krallığına ait bir şehir olan Trablus'un kalıntıları, şimdiki Türkiye sınırları içindedir. (Bay Arif Solak /  3.0 TARAFINDAN CC )

 

MİDAS'IN KORKUSU

 

Midas'ın Asur kralları Tiglatpileser III, Shalmaneser V, Sargon II ve Sennacherib'in çağdaşı olduğu düşünülmektedir. Sargon II annals yılda 717 MÖ Midas Asur karşı düşmanlıkların başlatarak, Karkamış Luwi (Luite) kral ile bir anlaşma imzaladığını gösteriyor.

 

Midas'ın, Doğu Anadolu'nun Atuna (Tiana), Gurgum ve Meliddu şehirlerinin Luvi krallarının yanı sıra Asurlulara karşı çeşitli planları olduğu da söylenir. Sözde Kilikya'ya (Küçük Asya'nın güneydoğu sahiline) yerleşmeye çalıştı ve Ermenistan hükümdarlarıyla anlaşarak Kapadokya'da patlak veren halk ayaklanmalarını teşvik etti .

 

Böylece Sargon, kendisini Ermenilerden ve Friglerden korumak için surlar inşa etmek zorunda kaldı. O zamanlar Midas krallığı, Halis Nehri'nin üst kesimlerinden Kilikya sınırına kadar uzanan maksimum genişlemesine ulaştı.

 

Ancak Kimmerli göçebelerin yarattığı tehditten korkan Midas, daha sonra Asurlulardan koruma almaya karar verdi. Daha sonra bir barış antlaşması imzaladı, Sargon'a birkaç hediye gönderdi ve Asur kralına yıllık bir haraç vereceğine söz verdi.

 

Kral Sargon II (sağda) ve yüksek rütbeli bir adam. Frig Kralı Midas'ın Sargon II'nin hem düşmanı hem de dostu olduğuna inanılıyor. Asur, Dur Sharrukin'deki Sargon II sarayının duvarının kısma. (MÖ 716-713.). Louvre, Paris. ( Kamusal Alan )

 

Nitekim Herodot, kralın Saragon'a kraliyet tahtını Delphi mabedinden verdiğini söyledi. Bu parça Korinth Hazinesi içinde diğer değerli altın ve gümüş hediyeleriyle birlikte korunuyordu. Herodot'un yaşamı boyunca (MÖ 5. yüzyılın ortaları), taht hala hazinenin bir parçasıydı.

 

Midas'ın kral seçilişi ve yaşamına hüzün veren eşek kulakları ne kadar efsanevi ise ölümü de o denli efsanelere konu olmuştur. Midas kendini görkemli ve zapdedilmesi imkânsız bir başkente sahip sanır. Ancak bugün daha surları ve kale kapısı ile görenleri şaşırtan Midas'ın Gordion'u M.Ö 695 yılında Kafkaslar'dan gelen ve adeta çekirge sürüsü gibi Anadolu'yu yiyip bitiren Kimmer Baskınına dayanamayarak yerle bir olmuştur. Midas bu baskından sağ kurtulur ama o günden sonra sıkıntılı bir hayat sürmüştür. Gordion'lu Midas artık kendi kaderini kendi tayin etmiş ve harap olan Gordion yıkıntıları üzerinde dolaşırken mitolojiye göre boğa kanı içerek intihar etmiştir

 

Fakat uzmanlar tarafından Kral Midas'ın kafatası 3 boyutlu tomogrofisi çekilerek incelenmiştir. Bu incelemeler sonucunda kafatasının iç yapılarında büyük ölçüde değişiklikler tespit edilmiştir. Kafatasının göz çukurunun sağ köşesinden yukarı doğru giden bir kırık hattı görülmüştür.Alınan küçük bir parça patoloji uzmanları tarafından dikkatle incelenerek kemik dokusunda büyük bir değişiklik olmamakla beraber mikroskobik seviyede yer yer kahverengi lekeler olduğu saptandı. Kullanılan özel boya ile bu yer yer görülen kahverengi lekelerin demir içeren ve kan elemanlarının kalıntısından ortaya çıkan pigment olduğu patologlar tarafından ortaya çıkarılmıştır. Midas'ın ölüm sebebinin mitolojide söylendiği gibi boğa kanı içerek intihar etmesinden değil, başının sağ tarafına aldığı ağır bir darbe ile öldürüldüğü ispatlanmıştır

 

Yapılan çalışmalar sırasında ilgililerce var olduğu söylenen Midas'a ait vücut iskeletinin kaybolduğu iddia edilir. 1992 yılından başlayarak üzerinde çeşitli araştırmalar yapılan kafatası ise bugün Ankara'daki Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde sergilenmektedir.


MİDAS'IN ALTIN DOKUNUŞU

 

Şarap tanrısı Dionisos'un (Bacchus) yoldaşı Satiros, Frigya'yı gezerken Midas'ın gül bahçesinde uyuyakalmış. Satiros'u bulup, on gün on gece sarayında ağırlayan Midas'ın konukseverliğinden etkilenen Dionisos, kralın bir dileğini gerçekleştireceğini söylemiş. Kral Midas da her dokunduğunun altına dönüşmesini ve böylece daha zengin olmayı istemiş. Ancak yemek için dokunduğu yiyecekler, içecekler ve ünlü gül bahçesi bile altına dönüşünce, kral Dionisos'dan bu uğursuz gücü geri almasını istemiş. Midas'ın durumuna acıyan tanrı Dionisos krala Paktalos Irmağı'nda yıkanmasını söylemiş. Bu ırmakta yıkanan Midas, her tuttuğunun altına dönüşmesinden kurtulmuş. Ve o günden bugüne bu ırmakta bulunan altın parçacıkları bu efsaneye bağlanmıştır.

 

MİDAS'IN EŞEK KULAKLARI MİTOLOJİDE

 

Müziğin, sanatların, güneşin, ateşin ve şiirin tanrısı Apollon ve Kır Tanrısı Pan arasında yapılacak bir çalgı çalma yarışmasında Midas yargıçlardan biri olarak seçilmişti. Kır tanrısı, kavalıyla hoş sesler çıkarıyordu; ama Apollon'un gümüşten lir'i her çalgıdan üstünmüş. Apollon; çalmaya başladığında Musalar bile durup onu dinlermiş. Yargıçlardan ikincisi dağ tanrısı Tmolos, yengi çelengini Apollon'a vermiş. Ama Midas oyunu yarışma sonunda Pan'a yönelik kullanınca Tanrı Apollon çok kızmış ve "güzel müziği ayırt edemeyen kulak insan kulağı olamaz , sana eşek kulağı yakışır" diyerek Midas'ın kulaklarını eşek kulağına dönüştürmüş. Midas bir süre, tanrının armağanlarını koca bir külah içinde saklamış. Saklamış ama onun saçlarını kesen berber sonunda kulaklarını görerek kralın sırrını öğrenmiş. Ancak sır bu insan ağzına sığar mı? Berber sancılar geçirip, dayanılmaz ıstıraplar yaşadıktan sonra sırrını bir kuyuya söylemeye karar vermiş. Kuyuya eğilmiş ve Midas'ın kulakları eşek kulakları diye bağırmış. Sırrı kuyudaki su sazlara, sazlarsa rüzgarda salına salına bütün etrafa yayılmış. Böylece bütün ülke Midas'ın sırrını kısa zamanda öğrenmiş. Daha sonra halk Midas hakkında gölge oyunları oynamaya başlamış. Midas artık bıkkınlıkla kulaklarını kestirmeye karar vermiş ve kulaklarını kestirmiş. Kulakları kesilen Midas'ın sonradan kulakları sarmaşık kadar tekrar uzamış. Herkes onunla "eşek kulaklı Midas" diye dalga geçmeye başlamış. Kral Midas Tanrıya yalvarmaya başlamış, "Tanrım benim bu kulaklarımı düzelt ama bütün servetimi elimden al" demiş. Tanrı onu bağışlamış ve Midas kulaklarını geri almış. Ama kimse görmeden canını da alıp, mezara gömmüş

 

MİDAS'IN MUHTEŞEM MEZARI


Midas'ın mezarının, Frigya krallığının eski başkenti Gordium yakınlarında sözde “Midas Mezarı” nda bulunduğu düşünülüyor. Mezarı 1950'lerde bulan arkeologlar, tahta bir tabut ve bol miktarda mezar eşyası keşfettiler. Bu mezarın içindeki yazıtların incelenmesi sırasında, "Mida" kelimesi ortaya çıktı, bu nedenle mezarın popüler adı Midas'ın mezarıdır.


"Midas Mezarı": 1950'lerde Frigya krallığının eski başkenti Gordium yakınlarında bulunan eski bir mezar. Mezarın içindeki yazıtlarda "Mida" kelimesi olduğu bildiriliyor. (Çin Krizi /  CC BY-SA 2.5 )


Mezar, 17 metre yüksekliğinde ve 16 metre genişliğinde (55,8 fit yüksekliğinde ve 52,5 fit genişliğinde) dikey bir kaya duvardan oluşur ve taşa oyulmuş ayrıntılı geometrik tasarımlara sahiptir. Bilim adamları ayrıca bunun muhtemelen tanrıça Kybele'ye adanmış eski bir tapınağın veya anıtın cephesi olduğuna inanıyorlar.


İlginç bir şekilde,  Büyük İskender'in Pers İmparatorluğu'na karşı saldırısının başlangıcında, efsaneye göre Kral Midas'ın arabasının bir parçası olan ünlü Gordion düğümünü kesmek için durduğu yer de Gordium'du. Gordium aynı zamanda, dokunduğu her şeyin altına dönüşmesini isteyen açgözlü efsane hükümdar Midas'ın gücünü gösteriyordu

 

Kaynak: WİKİPEDİA

               ANCİENT-ORİGİNS 

Haberin etiketleri:

midas


Haber okunma sayısı: 4424

Yazdır

YORUM EKLE

Yorum Başlığı

Yorum

YORUMLAR

  • Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk yorum yapan siz olun.

DİĞER HABERLER

on-inanilmaz-antik-metin

On inanılmaz antik metin

31 Ocak 2021 Pazar 18:41
10-korkunc-arkeolojik-kesif

10 Korkunç arkeolojik keşif

24 Ocak 2021 Pazar 21:09
beyaz-sarayin-hayaletleri

Beyaz sarayın hayaletleri

23 Ocak 2021 Cumartesi 16:29
kral-midas-efsane-mi-gercek-mi

Kral Midas efsane mi, gerçek mi?

20 Ocak 2021 Çarşamba 18:00
mary-celeste-gemisinin-laneti

Mary Celeste gemisinin laneti

18 Ocak 2021 Pazartesi 11:33

ÜLKE GÜNDEMİ

Tek doz aşı Covid-19’a karşı korumada yeterli mi?

Covid – 19 aşısının türüne göre değişmekle birlikte yüzde 65 ile yüzde 98 oranında koruduğu ve

Demir yolu ile ihracat yüzde 33 arttı

Ares Logistics CEO’su Engin Kırcı, pandemi dönemde demir yolu ile ihracatın yüzde 33 artarak rekor seviyeye

Bu vergi herkesi zorlayacak

Serbest Telekomünikasyon İşletmecileri Derneği (TELKODER) Özel İletişim Vergisi’nin (ÖİV) %10’a

İstanbul Valiliği'den yasak kararı

İstanbul Valiliği bugün Boğaziçi Üniversitesi önünde sivil toplum kuruluşlarınca yapılması planlanan

Eski belediye başkanı, yeni trol

Eski Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek, gazeteci Nevşin Mengü'yü "Sana öyle bir illüstrasyon

Yavaş'tan ücretsiz internet atağı

Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş, internete erişim hakkının temel bir hak olduğunu belirterek

ÇOK OKUNANLAR

  • Haber bulunamadı

  • Haber bulunamadı

  • Haber bulunamadı

İSTANBUL - HAVA DURUMU

ISTANBUL