29 Ocak 2020 Çarşamba

3 bin yıllık yalan

3-bin-yillik-yalan

Gılgamış Destanı’nda ‘Nuh’un Gemisi’ hikayesini anlatan 3.000 yıllık tablet, şimdiye kadar bilinen en eski yalan haber örneği olabilir.
01 Aralık 2019 Pazar 20:49

   Tanrı Ea’yı içeren mühür (sağdan ikinci). C: British Museum

Kutsal kitaplara ilham verdiğine inanılan 3.000 yıllık Babil Nuh’un Gemisi hikayesinde sahte haberlerin en erken örneği bulundu. Gılgamış Sel Baskını hikayesini anlatan kil tablete kazınmış dokuz satır, çok farklı şekillerde anlaşılabiliyor.

İngiltere’nin önde gelen Babil dili uzmanlarından Martin Worthington’a göre, kitleleri ikna etmek için yanlış bilgi yaymak, oldukça eski bir uygulama. Worthington, sahte haberlerin en eski kayıtlarından birini bulduğunu ve bunun Nuh’un Gemisini inşa etme motivasyonunu belgeleyebileceğini söylüyor.

Martin Worthington’ın, kelime oyununu analiz eden yeni araştırması, kendi çıkarıyla ilgilenen Ea adında bir Babil tanrısının aldatıcı dilini ortaya çıkarıyor.

Worthington, 3.000 yıllık bir kil tabletten, Babil tanrısı Ea’nın aç ve kuraklıktan etkilenmiş insanlarına, hayvanlarla doldurmak için dev bir gemi (Nuh’un Gemisi) inşa ederlerse gökyüzünün yiyecek bırakacağına söz verdiğini keşfetti.



Ancak, Ea’nin kurnaz dili, kendisini bir yalancı olarak konumlandırmadan, halkını manipüle etmesine izin verdi.

Ninova’da bulunan ve Gılgamış Destanı’nı anlatan tablet. C: Getty

Cambridge Üniversitesi’nden Dr Worthington, “Ea sahte haber yayarak insanları kandırıyor. Ea, Uta-napishti olarak bilinen Babil Nuh’una, gemiyi inşa etmelerine yardım ederlerse, yiyeceğin gökten yağmur gibi yağacağına dair halkına söz vermesini söylüyor.”

Worthington, “İnsanların farketmediği şey, Ea’nın dokuz satırlık mesajının bir sırrı olduğu: Tıpkı İngilizce ‘icecream’ ve “I scream’ gibi, tamamen farklı şekillerde anlaşılabilecek bir sesler dizisi.” diyor.

Ea’nın mesajı yiyecek yağmuru vaat ediyor gibi gözükse de, gizli anlamında sel taşkını hakkında uyarıyor.

“‘Nuh’un Gemisi’ inşa edildikten sonra, Uta-napishti ve ailesi gemiye binerler ve birçok hayvan ile birlikte hayatta kalırlar. Diğer herkes boğulur. Mitolojik bir zamanda geçen bu bölümde, bilgi ve dilin manipülasyonu başlamış. Sahte haberler için şimdiye kadarki en eski örnek bu olabilir.”

Gılgamış sel baskını hikayesi, 3.000 yıl öncesine dayanan kil tabletlerinden biliniyor.

Dr. Worthington; Babil, Asur ve Sümer dilbilgisi, edebiyatı ve tıp alanında uzmanlaşmış bir Asur bilimci. “Gılgamış sel baskını hikayesinde Ea’ın hilesi” adlı yeni kitabında, aynı zamanda “kurnaz tanrı” ve “hileli tanrı” olarak da bilinen Ea’nın sırrını araştırıyor. Bu araştırma, 3.000 yıllık hikayedeki çelişkili olarak yorumlanabilecek dokuz satıra odaklanıyor.

Gılgamış Destanı’nın 11. tableti. C: Getty

Dr Worthington, “Ea’ın satırları, fonetik olarak aynı olan fakat farklı şekillerde anlaşılabilen bir kelime oyunu. Yiyecek vaadeden bariz pozitif anlamının yanı sıra, yaklaşmakta olan felaket için uyaran birçok olumsuz anlamı var. Ea, birden fazla eşzamanlı anlamı tek bir söyleme sıkıştırabilen bir kelime ustası.” diyor.

Gılgamış Sel Baskını hikayesinin bir parçasını taşıyan British Museum’daki Sel Baskını Tableti, muhtemelen dünyanın en ünlü kil tableti ve önemi 1872’de Asurbilimci George Smith tarafından ilk keşfedildiğinde küresel bir sansasyon yarattı.

Smith, bu tabletin İncil’deki Nuh ve Ark ile aynı hikayeyi anlattığını fark etti. İncil’dekinden daha fazla tanrı olmasına ve Babil kahramanının farklı bir isme sahip olmasına rağmen, iki hikaye de aynıydı; selden önce gemiye bindirilen hayvanlar ve en son yağmur durduktan sonra kuşların gönderilmesi.

Smith’in keşfinden bu yana, Babil’in sel hikayesini anlatan daha birçok kil tablet gün ışığına çıktı ve akademisyenler, 2000 yıldan beri konuşulmamış eski dildeki hikayelerin anlamını hala analiz ediyor.

Peki neden bir tanrı Gılgamış Seli’nin hikayesinde yalan söylesin?

Dr Worthington, “Babil tanrıları, yalnızca insanlar onları besledikleri için hayatta kalırlar. Eğer insanlık silinmiş olsaydı, tanrılar açlıktan ölürdü. Tanrı Ea, dili manipüle ediyor ve kendi çıkarlarına hizmet etmesi için insanları yanlış yönlendiriyor.” diyor.

“‘İnsanları neden uyarmadınız?’ diye sorulursa, bu şekilde yorumlamaya karar verdiklerini ve bunun kendisiyle bir ilgisi olmadığını söyleyebilir.”

Babil’deki sel hikayesinde geçen dokuz satırdan ikisi şöyle:

ina šēr(-)kukkī

ina lilâti ušaznanakkunūši šamūt kibāti

Pozitif anlamı şöyle:

Şafakta kukku kekleri olacak. (Muhtemelen bir çeşit eski ekmek)

Akşam, size buğdaylardan oluşan bir yağmur yağdıracak.

Olumsuz anlamı şöyle:

Büyüler vasıtasıyla,

rüzgâr-şeytanları aracılığıyla, size (buğday taneleri) kalınlığında yağmur yağdıracak

Başka bir olumsuz anlamı şöyle:

Şafakta, üzerinize karanlık yağacak,

(daha sonra) (bu) gece öncesi alacakaranlıkta, (buğday taneleri) kadar kalın yağmur yağacak.

Ek olarak, “Size bolluk yağacak” satırı, aynı zamanda “Size bol miktarda yağmur yağacak” olarak da okunabiliyor. Araştırmacıya göre, Tanrı Ea, “inkâr edilebilirliği” korumanın bir yolu olarak bunları çift anlamda yazmıştı.

ARKEOFİLİ

Haberin etiketleri:

Gılgamış Destanı, Nuh'un gemisi


Haber okunma sayısı: 333

Yazdır

YORUM EKLE

Yorum Başlığı

Yorum

YORUMLAR

  • Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk yorum yapan siz olun.

DİĞER HABERLER

perudaki-lanetli-piramitler

Peru'daki lanetli piramitler

22 Ocak 2020 Çarşamba 14:54
antik-tarihte-ileri-teknoloji

Antik tarihte ileri teknoloji

19 Ocak 2020 Pazar 20:16
kara-olumun-felaket-getiren-fetihleri

Kara Ölümün Felaket getiren fetihleri

04 Ocak 2020 Cumartesi 19:26
hic-bulunmamis-10-muhtesem-hazine

Hiç bulunmamış 10 muhteşem hazine

28 Aralık 2019 Cumartesi 18:28
lanetli-ekmek-olayi-nedir

Lanetli ekmek olayı nedir?

25 Aralık 2019 Çarşamba 19:57

ÜLKE GÜNDEMİ

21 bin çocuk koruma altında

Başta Rabia Naz Vatan olmak üzere şüpheli çocuk ölümlerinin araştırılması amacıyla kurulan Meclis

Trump Orta Doğu'yu kana boğmaya çalışıyor

CHP Genel Başkan Yardımcısı Ünal Çeviköz ABD Başkanı Trump ve İsrail Başbakanı Netanyahu’nun 28 Ocak 2020

Büyük Birlik Partisi 27 yaşında

Büyük Birlik Partisi Genel Başkanı Mustafa Destici ve beraberinde bulunan Divan ve MKYK/MDK üyeleri /il ve ilçe

Gizemli Virüs Corona hakkında bilinmeyenler

Çin'in Wuhan kentinde ortaya çıkan ve hızla yayılmaya başlayan yeni Corona virüs tüm dünyanın teyakkuza

Kızılay Başkanı 'Andımız'la dalga geçmiş

Kızılay Başkanı Kerem Kınık'ın Andımız'ın kaldırılması için paylaştığı karikatür tepkiye neden oldu.

Bedri Gencer'in skandal paylaşımı Meclis gündeminde

Yıldız Teknik Üniversitesi profesörü Bedri Gencer, Elazığ’da meydana gelen ve 41 kişinin yaşamını

ÇOK OKUNANLAR

  • Haber bulunamadı

  • Haber bulunamadı

İSTANBUL - HAVA DURUMU

ISTANBUL