17 Ağustos 2019 Cumartesi

Vergilerin yüzde 10’u ‘günah vergisi’

vergilerin-yuzde-10u-gunah-vergisi

2019’da 100 liralık verginin 10 lirası içki ve sigaradan toplanan ÖTV oldu. Doymuş yağ, şeker, enerji içecekleri, GDO’lu ürünlerden alınmayan vergilerin içki ve sigaradan alınması bu vergiyi günah vergisi haline getiriyor. Günah vergileri kaçak üretimin de önünü açıyor
24 Temmuz 2019 Çarşamba 09:31

 İçki ve sigaradan alınan vergiler yurttaşın belini büküyor. Denetimin de yeterli olmaması kaçak içki ve tütün kullanımını artırıyor. Son 10 yılda sigara tiryakilerinin büyük bölümü artık tütün sarmaya başlarken, yurttaşlar içkilerini evde üretmeye başladı. Dahası kaçak içki üretimini artırarak bunu piyasaya süren üreticiler de bulunuyor. Elimizde resmi veriler olmasa da içki satılan dükkanların bir kısmında maliyeti düşürmek adına kaçak içkilerin satıldığı görgü tanıklarının ifadelerinden anlaşılıyor. Sadece geçen hafta sahte içkiden 22 kişi hayatını kaybetti. Emniyet ekipleri tarafından 5 bin litrenin üzerinde kaçak içki ele geçirildi.

 

Buna karşılık içki ve sigara üzerinden alınan vergiler, yurttaşın sağlığını koruma adı altında meşrulaştırılsa da rafine şeker, tuz, doymuş yağ, kola enerji içecekleri gibi diğer zararlı ürünlerden bu oranda vergi alınmaması Türkiye’de içki ve sigara üzerinden alınan vergileri “günah vergisi” haline getiriyor, aynı zamanda da AKP iktidarının kendi oy tabanıyla kurduğu ilişkiyi de zedelemiyor. Ancak içki ve sigaradan alınan verginin kapasitesi yeterince zorlanmış görünüyor. Bu arada özellikle yurttaşın alım gücünün düşmesiyle vergiye karşı kaçakçılık ya da kaçınma tepkileri boy göstermeye başladı.

 

AKP iktidarlarının 2002’den bu yana içki ve sigaraya uyguladığı vergi her geçen yıl arttı. Fakat artış öylesine hızlı yaşandı ki, sadece vergi artmakla kalmadı, aynı zamanda günah vergilerinin toplam vergi gelirleri içindeki payı da arttı.



 

VERGİ HASILATININ YÜZDE 10’U İÇKİ VE SİGARADAN

Muhasebat Genel Müdürlüğü’nün verilerine göre 2019’un ilk 6 ayında toplam 307,7 milyar TL vergi tahsilatı yapıldı. Bu tutarın 30,6 milyar TL’sini ise sadece içki ve sigaradan alınan ÖTV gelirleri oluşturdu. Böylece toplam vergi hasılatının yüzde 9,9’unu içki ve sigara tüketicileri yüklenmiş oldu. Öte yandan bu oran veri tarihinin de en yüksek oranı oldu. Yıllara göre içki ve sigaradan toplanan ÖTV’nin vergi içindeki payını derledik. Ortaya çıkan sonuç günah vergilerinin vergi içindeki payının 2,5 katına çıktığını gösteriyor. 2000 yılında vergi hasılatının sadece yüzde 3’ü alkol ve sigaradan alınan vergilerden oluşurken bu oran 2005’te yüzde 7’ye 2009’da yüzde 8’e, 2018’de de yüzde 9’a yükseldi.

 

GÜNAH VERGİSİ (SİN TAXES) NEDİR?

Ekonomi literatüründe yeri olan günah vergileri bir tür harcama vergisidir. Genel olarak içki, sigara, kumar, fast food, mısır şurubu gibi mallardan alınan yüksek oranlı vergi olarak tanımlanmaktadır. Buna karşılık şeriatla yönetilen ülkelerde günah vergileri İslam dinine göre günah olarak tanımlanan mallardan alınmaktadır. Günah vergisinin en meşhur örneği Katar’da uygulanıyor. Bu ülkede alkol ve sigaranın yanı sıra domuz etinden de vergi alınıyor.

 

‘ASIL TOPLANAMAYAN VERGİYE BAKMALI’

İÇKİ ve sigaradaki vergiye ilişkin Ekonomist Atilla Yeşilada ile konuştuk. Yeşilada toplanan vergiye değil, fahiş vergi yüzünden toplanamayan vergiye vurgu yaparken şunları söyledi; “Şimdi vergi toplanıyor deniyor fakat bu işlerde topladığın değil toplayamadığın vergiye bakmak gerekir. Çeşitli saha çalışmaları gösteriyor ki bu vergiler içki sigara tüketimini arzu edildiği ölçüda azaltmıyor. Ne yapıyor insanlar? Kaçağa yöneliyor, evinde yapıyor ya da yapandan satın alıyor”

 

Buna karşılık kaçak içkinin özellikle turizmi tehdit ettiğini vurguladı. Fahiş vergilerin turizmi baltaladığına da değinen Yeşilada’nın ifadeleri şu şekilde: “Üstelik turizm için de çok zararlı. Bu her şey dahil otellerde asıl para içkiden kazanılır. Kimseyi zan altında bırakmam istemem ama işletmeci de oteline kaçak içki almak zorunda kalır. Yoksa nasıl dayansın bu maliyetlere? Ben gözlerimle şahidim litrelerce kaçak içki imalatı yapılan kaçak tesisler var artık Türkiye’de. Nereye satılıyor bu içkiler? Demek ki kullanan var ki üretilmeye devam ediliyor. Üstelik meselenin bir de sosyal boyutu var. Hadi ben aldım viskimi içiyorum ama emekli vatandaş ne yapacak? En basit bir zevk, bir kadeh içki içmek için maaşının yarısını veriyor. Mutlaka içki de sigara da zararlı alışkanlıklar ama bunun önüne vergiyle değil, bilinçle geçmek lazım” dedi.

 

Vergilerin yüzde 10’u ‘günah vergisi’

100 liralık vergi hasılatının yıllara göre 'günah vergisi' oranı (TL)

 

BİRGÜN GAZETESİ

 

Haberin etiketleri:

içki, sigara, vergi


Haber okunma sayısı: 1023

Yazdır

YORUM EKLE

Yorum Başlığı

Yorum

YORUMLAR

  • Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk yorum yapan siz olun.

DİĞER HABERLER

sgk-16-yilda-448-milyar-dolar-yuttu

SGK 16 yılda 448 milyar dolar yuttu

12 Ağustos 2019 Pazartesi 10:39
merkez-bankasina-son-darbe-vuruldu

Merkez Bankası'na son darbe vuruldu

08 Ağustos 2019 Perşembe 22:11
gel-de-bu-aciklamaya-gulme

Gel de bu açıklamaya gülme

08 Ağustos 2019 Perşembe 15:48
erdoganin-zamlari-bitmez

Erdoğan'ın zamları bitmez!

05 Ağustos 2019 Pazartesi 20:24
elektrik-faturalarinin-yuzde-19u-vergi

Elektrik faturalarının yüzde 19’u vergi

05 Ağustos 2019 Pazartesi 18:26
enflasyon-rakamlari-aciklandi

Enflasyon rakamları açıklandı!

05 Ağustos 2019 Pazartesi 11:03

ÜLKE GÜNDEMİ

Devlet Tiyatrolarında yasaklanan oyun çok

Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Gamze Akkuş İlgezdi, 2002'den bugüne

İYİ Parti'den o iddialara açıklama

Son günlerde yapılan karşılıklı açıklamalarla parti içerisindeki demokrasiyi işleten İYİ Partililerden

Ne varsa paylaşmaya hazırız

Kurban Bayramı boyunca İstanbul’un birçok noktasında vatandaşlarla buluşan, devam eden projeleri inceleyen ve

Ebeveynlerin internetteki korkusu Siber zorbalık

Çocuklar teknoloji ile artık çok erken yaşta tanışıyor. Anne babaları en çok endişelendiren konuların

Denge ve denetimi biz sağlayacağız

İYİ Parti İstanbul İl Başkanı Buğra Kavuncu, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nde (İBB) yer alan İYİ

FETÖ'nün şirketleri, bakın kimlere yaradı

FETÖ bağlantılı olduğu gerekçesiyle el konularak TMSF'ye devredilen şirketlere AKP'li eski belediye

ÇOK OKUNANLAR

  • Haber bulunamadı

İSTANBUL - HAVA DURUMU

ISTANBUL